Scabies (Galis)
Mahahalagang Punto
- Ang scabies ay nakahahawang infestation sa balat na dulot ng Sarcoptes scabiei mites.
- Kabilang sa mga karaniwang pattern ang classic, nodular, at crusted scabies, kung saan mas karaniwan ang crusted forms sa immunosuppressed na mga kliyente.
- Ang matinding pangangati sa gabi at burrow-pattern na findings sa balat ang mahahalagang cues para sa pagkilala.
- Nangangailangan ang pamamahala ng topical mite-directed therapy, contact precautions, paggamot sa close contacts, at environmental decontamination.
Patopisyolohiya
Kumakalat ang scabies sa direktang skin-to-skin contact at maaari ring kumalat sa mga kontaminadong bagay. Bumabaro ang mites sa balat, nangingitlog, at nagdudulot ng matinding pangangati sa pamamagitan ng direktang epekto sa tissue at hypersensitivity response sa mites, itlog, at waste products.
Karaniwang nabubuhay ang adult mites sa loob ng humigit-kumulang 30 hanggang 60 days, at napipisa ang itlog sa loob ng humigit-kumulang 2 hanggang 3 weeks, kaya nagkakaroon ng paulit-ulit na infestation cycles kapag hindi kumpleto ang paggamot at decontamination.
Klasipikasyon at Pattern ng Panganib
- Classic scabies: Karaniwang pattern ng burrow at pruritus.
- Nodular scabies: Nodular inflammatory variant.
- Crusted scabies: Malubhang high-burden variant, lalo na sa immunosuppressed na mga kliyente; maaaring mas kaunti ang pangangati ng hyperkeratotic na makakapal na plaques kaysa classic disease.
- Karaniwan sa mga bata at young adults, lalo na sa siksikang tirahan (mga paaralan, nursing homes, kulungan, ospital).
- Sa high-burden regions, kabilang sa social-risk factors ang siksikan, undernutrition, limitadong hygiene resources, at hindi matatag na tirahan.
- Karaniwang komplikasyon ang secondary bacterial infection (halimbawa Streptococcus pyogenes) na maaaring umusad sa impetigo.
Nursing Assessment
Pokus sa NCLEX
Tukuyin muna ang classic burrow-pruritus pattern at panganib ng pagkalat, pagkatapos i-screen ang bacterial superinfection at sleep disruption.
- Suriin ang matinding pattern ng pangangati, lalo na ang paglala sa gabi.
- Suriin kung may burrow-like na mapuputing linear tracks at mga pattern ng distribution.
- Kilalanin ang pagbabago ng pattern ayon sa skin tone; sa mas maitim na balat, maaaring hindi gaanong makita ang burrows at maaaring mangibabaw ang nakaangat na matitigas na lesions.
- Kabilang sa karaniwang sites ang axillae, finger/toe webs, pulso, puwitan, umbilical area, baywang, ari, at dibdib.
- Mas hindi karaniwan ang facial involvement sa karaniwang adult presentations.
- Suriin kung may red papules at hypersensitivity-pattern inflammation.
- Suriin ang mga senyales ng secondary bacterial infection mula sa pagkamot (pamumula, edema, drainage).
- Suriin kung may clustering ng magkakatulad na sintomas sa household.
- Suriin ang sleep disturbance at daytime fatigue na dulot ng nocturnal pruritus.
Diagnostics
- Pangunahin na clinical ang diagnosis (history kasama ang skin examination).
- Kabilang sa options para sa kumpirmasyon ang skin scraping na may microscopy, dermoscope visualization, o skin biopsy kapag kailangan.
Nursing Interventions
- Panatilihin ang contact mga pag-iingat na nakabatay sa transmisyon para sa mga naka-confine na kliyente.
- Ibigay ang iniresetang topical scabicide therapy (halimbawa permethrin contexts).
- Ibigay ang iniresetang oral ivermectin sa piling moderate-severe, refractory, o outbreak-control plans ayon sa order.
- Ibigay ang iniresetang antibiotics kapag may secondary bacterial infection.
- Palakasin ang scratch-reduction strategies upang mabawasan ang excoriation at pag-usad ng impeksiyon.
- I-coordinate ang treatment plans para sa symptomatic at asymptomatic close contacts upang mabawasan ang reinfestation.
Client Teaching
- Gamutin ang close contacts kahit walang sintomas upang maiwasan ang pag-ulit ng outbreak.
- I-decontaminate ang na-expose na bedding, damit, at tuwalya gamit ang hot wash at hot drying cycles.
- Iselyo ang mga nonwashable items sa plastic bags nang hindi bababa sa 3 days.
- Ituro ang full-body topical application technique:
- mga bata at matatandang kliyente: mula leeg pababa
- mga sanggol: buong katawan kabilang ang ulo
- Palakasin na maaaring mangailangan ng maraming treatment cycles upang tuluyang maalis ang mites at itlog.
- Ituro ang pag-iwas sa pagbabahagi ng personal items.
- Palakasin ang timing ng pagbabalik sa school/daycare pagkatapos ng initial treatment (karaniwang 24 hours ayon sa gabay ng local policy).
Panganib ng Outbreak at Superinfection
Ang hindi nagamot na contacts o hindi sapat na decontamination ay maaaring magpatagal ng infestation at magpataas ng bacterial skin-complication burden.
Pharmacology
| Drug Class | Mga Halimbawa | Mahahalagang Konsiderasyong Pang-nars |
|---|---|---|
| antiparasitic-and-antihelminthic-medications(antiparasitic at antihelminthic na mga gamot) (antiparasitic therapy) | Permethrin-class topical regimens; oral ivermectin contexts | Nakadepende ang route at repeat schedule sa pattern ng severity at provider plan upang masaklaw ang egg-hatch cycle. |
| antibiotics(mga antibiotic) | Mga regimen para sa secondary skin infection | Gamitin kapag ang excoriation ay humantong sa bacterial superinfection. |
| antihistamines(mga antihistamine) | Mga konteksto ng suporta sa pruritus | Maaaring makatulong na mabawasan ang itch burden at sleep disruption kapag iniutos. |
Clinical Judgment Application
Clinical Scenario
Isang bata ang may matinding pangangati sa gabi, burrow-like lesions sa finger webs, at kaparehong sintomas sa mga kapatid.
- Recognize Cues: Nocturnal pruritus, classic burrow distribution, household clustering.
- Analyze Cues: Malakas ang pagtutugma ng pattern sa scabies infestation.
- Prioritize Hypotheses: Alisin ang infestation at pigilan ang reinfestation o secondary bacterial complications.
- Generate Solutions: Simulan ang topical treatment, contact precautions, household-contact management, at environmental cleaning.
- Take Action: Ituro ang full-body application at laundering/bagging protocol; i-monitor ang mga senyales ng impeksiyon.
- Evaluate Outcomes: Bumababa ang pangangati at lesion burden nang walang bagong household cases o skin superinfection.
Mga Kaugnay na Konsepto
- mga nakahahawa at nagpapaalab na kondisyon sa balat - Triage at escalation ng integumentary infection pattern.
- pediculosis capitis - Differential ectoparasitic infestation na may magkakapatong na contact-control strategies.
- impetigo - Secondary bacterial skin infection na maaaring sumunod sa scabies-related excoriation.
- pagkontrol sa impeksiyon - mga pag-iingat na nakabatay sa transmisyon at mga prinsipyo ng outbreak control.
Sariling Pagsusuri
- Aling findings ang pinaka-malakas na sumusuporta sa scabies kumpara sa ibang pruritic rashes?
- Bakit dapat gamutin sa maraming kaso ang asymptomatic na close contacts?
- Aling mga hakbang sa home decontamination ang mahalaga upang maiwasan ang reinfestation?